Πολλά παιδιά παίζουν τένις με όνειρα και φιλοδοξίες. Αυτό είναι το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο είναι να μάθουν εγκαίρως τι σημαίνει «πρωταθλητισμός» στην πράξη. Και επειδή στην junior ηλικία δεν υπάρχει ακόμα γνώση, πλάνο και κριτική σκέψη, το κέντρο βάρους μεταφέρεται στους γονείς και στους προπονητές.
Εκεί ακριβώς αρχίζουν τα λάθη. Πολλοί θεωρούν ότι «αν προπονείται πολύ στο court, θα έρθουν όλα». Δεν θα έρθουν. Στο σύγχρονο τένις, ειδικά από μια ηλικία και μετά, η εξέλιξη δεν είναι μόνο τεχνική. Είναι συνολική. Κι όταν δεν είναι ολιστική, ο αθλητής είτε κολλάει, είτε τραυματίζεται, είτε “σβήνει” ψυχολογικά.
Ένας σύγχρονος junior τενίστας χρειάζεται κατεύθυνση σε τρεις ισότιμες κατηγορίες. Και χρειάζεται τους ειδικούς: προπονητή τένις, γυμναστή, αθλητικό διατροφολόγο. Αν η οικογένεια δεν μπορεί να τους έχει όλους, τότε ο προπονητής οφείλει τουλάχιστον να έχει βασική εικόνα και να καθοδηγεί σωστά τους γονείς. Γιατί αλλιώς το παιδί παίζει με το ταλέντο του, αλλά χάνει από τη διαδικασία.
- Προπόνηση – no days off
- Γυμναστική – no excuses
- Διατροφή – no shortcuts
Προπόνηση τένις: η βάση, αλλά όχι όλο το οικοδόμημα
Στα πρώτα βήματα (5-6 ετών) το ζητούμενο είναι καθαρό: τεχνική και αγάπη για το παιχνίδι. Εκεί δεν χρειάζεται «πίεση», χρειάζεται σωστή εκμάθηση και χαρά. Όμως όσο μεγαλώνει το παιδί, το τένις παύει να είναι απλώς “χτυπάω μπάλα”.
Από ένα σημείο και μετά, το πρόγραμμα πρέπει να έχει δομή: Ο στόχος δεν είναι να προπονείται “πολύ”. Είναι να προπονείται σωστά.
Το μεγαλύτερο λάθος σε πολλά juniors δεν είναι ότι δεν δουλεύουν. Είναι ότι δουλεύουν χωρίς κατεύθυνση. Κάνουν προπόνηση που μοιάζει με “συνήθεια”, όχι με πλάνο εξέλιξης.
Για τους γονείς: Μην ρωτάτε μόνο «πόσες ώρες έκανες». Ρωτήστε «τι δουλέψατε σήμερα» και «πώς μετράτε την πρόοδο». Αν δεν υπάρχει απάντηση, δεν υπάρχει πλάνο.
Γυμναστική: ο επιταχυντής της εξέλιξης και η ασφάλεια του σώματος
Στο τένις, δεν κερδίζει αυτός που χτυπάει ωραία στην προπόνηση. Κερδίζει αυτός που μπορεί να το κάνει σταθερά, στην ένταση, χωρίς να σπάει.
Η γυμναστική δεν είναι “να δυναμώσει λίγο”. Είναι:
- να αντέχει το σώμα τις επαναλήψεις
- να προστατεύονται αρθρώσεις, ώμοι, αγκώνες, γόνατα, μέση
- να βελτιωθεί η επιτάχυνση, η επιβράδυνση, οι αλλαγές κατεύθυνσης
- να χτιστεί δύναμη με σωστή τεχνική
- να αποκτήσει το παιδί κινητική παιδεία (coordination, ισορροπία, σταθερότητα)
Στο junior τένις, το πιο ύπουλο πρόβλημα είναι ότι οι τραυματισμοί δεν εμφανίζονται “μεγάλοι” στην αρχή. Έρχονται ως μικροενοχλήσεις και μετά γίνονται χρόνιο θέμα. Όταν βλέπεις παιδί να έχει συνεχώς ενοχλήσεις σε ώμο/μέση/γόνατο, συνήθως δεν φταίει “η κακή τύχη”. Φταίει ότι το σώμα δεν είναι έτοιμο για το φορτίο που παίρνει.
Για τους γονείς: Γυμναστική δεν σημαίνει βάρη για να μοιάζει μεγάλος. Σημαίνει πρόγραμμα για αθλητή, με προτεραιότητα στην πρόληψη, στην κίνηση και στην ενδυνάμωση που ταιριάζει στην ηλικία και στο στάδιο ανάπτυξης.
Διατροφή: no shortcuts, γιατί το σώμα χτίζεται κάθε μέρα
Η διατροφή στα juniors αντιμετωπίζεται συχνά σαν “λεπτομέρεια”. Είναι λάθος. Η διατροφή είναι το καύσιμο, η αποκατάσταση και η ανάπτυξη του αθλητή. Και στην εφηβεία, επειδή το σώμα αλλάζει γρήγορα, τα λάθη πληρώνονται ακόμα πιο εύκολα.
Ένας junior που προπονείται πολλές ώρες έχει τρία βασικά ζητούμενα:
- Ενέργεια για προπόνηση (να μη “σβήνει” στο 2ο σετ)
- Αποκατάσταση (να επανέρχεται και να μπορεί να ξαναδουλέψει)
- Υγεία/ανάπτυξη (ορμόνες, ύπνος, ανοσοποιητικό, μυοσκελετική εξέλιξη)
Τα πιο συχνά λάθη:
- λίγη ενέργεια μέσα στη μέρα και “σκάει” το βράδυ σε junk
- κακή ενυδάτωση (ιδίως το καλοκαίρι, καταστροφή)
- ανεπαρκής πρωτεΐνη/ποιοτικά γεύματα
- κακές επιλογές πριν/μετά την προπόνηση
- “ό,τι φάει στο σπίτι είναι εντάξει” χωρίς δομή
Δεν χρειάζονται υπερβολές, ούτε εμμονές. Χρειάζεται σταθερότητα και σωστή καθοδήγηση. Και ναι, ένας αθλητικός διατροφολόγος κάνει τεράστια διαφορά όταν ο στόχος είναι ο πρωταθλητισμός. Γιατί η διατροφή δεν είναι μόνο “τι να τρώει”. Είναι “πότε, πόσο, σε σχέση με το φορτίο, το ταξίδι, τους αγώνες”.
Για τους γονείς: Αν το παιδί σας είναι συχνά κουρασμένο, αρρωσταίνει εύκολα ή έχει μεγάλες μεταπτώσεις στην απόδοση, πριν κατηγορήσετε το τένις, κοιτάξτε ύπνο–ενυδάτωση–διατροφή. Εκεί κρύβεται το 50% της εικόνας.
Η πραγματικότητα: δεν είναι εύκολο, αλλά είναι ξεκάθαρο
Είναι αλήθεια ότι για μια οικογένεια δεν είναι πάντα εφικτό να έχει προπονητή τένις, γυμναστή και διατροφολόγο σε μόνιμη βάση. Όμως υπάρχουν δύο επιλογές:
Η πρώτη είναι να λειτουργεί “όπως να ’ναι” και να ελπίζει ότι το ταλέντο θα καλύψει τα κενά. Η δεύτερη είναι να δουλέψει οργανωμένα, με ό,τι μπορεί, αλλά με σωστή κατεύθυνση.
Για όσους έχουν δυνατότητα και υπάρχει στόχος κορυφής, η κουβέντα είναι απλή: η ολιστική προσέγγιση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση.
Και κάτι τελευταίο που αξίζει να ακουστεί καθαρά: Στα juniors δεν κερδίζει πάντα ο πιο ταλαντούχος. Συχνά κερδίζει αυτός που έχει γύρω του την πιο σοβαρή δομή.
